భారతదేశవ్యాప్తంగా అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో, వైభవంగా జరుపుకునే పండుగల్లో గణేష్ చతుర్థికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ముఖ్యంగా మహారాష్ట్రలో గణేశోత్సవాలు ఎంతో ఘనంగా నిర్వహిస్తారు. వినాయకుడిని ఇంటికి ఆహ్వానించి ప్రత్యేక పూజలు చేయడం, నైవేద్యాలు సమర్పించడం, అనంతరం నిమజ్జనం చేయడం ఆనవాయితీగా కొనసాగుతోంది. ఈ ఏడాది వినాయక చతుర్థి తేదీ విషయంలో కొంత అయోమయం నెలకొనగా.. పంచాంగ వివరాల ప్రకారం దీనిపై స్పష్టత వచ్చింది.
హిందూ పంచాంగం ప్రకారం 2026 సంవత్సరానికి భాద్రపద శుక్ల పక్ష చతుర్థి తిథి సెప్టెంబర్ 14, సోమవారం ఉదయం 7:06 గంటలకు ప్రారంభమై.. సెప్టెంబర్ 15, మంగళవారం ఉదయం 7:44 గంటలకు ముగుస్తుంది. ఉదయ తిథి నియమాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే సెప్టెంబర్ 14న వినాయక చవితిని జరుపుకోవడం శుభప్రదమని పండితులు చెబుతున్నారు. దీంతో ఈ ఏడాది గణేష్ చతుర్థి వేడుకలు సెప్టెంబర్ 14న ప్రారంభం కానున్నాయి.
గణపతి ప్రతిష్ఠకు శుభ ముహూర్తం
వినాయకుడి విగ్రహ ప్రతిష్ఠ, పూజకు మధ్యాహ్న సమయం అత్యంత శుభప్రదంగా పరిగణిస్తారు. పురాణ విశ్వాసాల ప్రకారం గణపతి మధ్యాహ్న సమయంలో జన్మించాడని చెబుతారు. అందువల్ల ఈ సమయంలోనే గణపతి పూజ చేయడం సంప్రదాయంగా వస్తోంది.
సెప్టెంబర్ 14న ఉదయం 11:02 గంటల నుంచి మధ్యాహ్నం 1:31 గంటల వరకు గణపతి విగ్రహ ప్రతిష్ఠ, పూజకు శుభ ముహూర్తంగా పేర్కొంటున్నారు.
గణపతి పూజ ఎలా చేయాలి?
వినాయక చవితి రోజున తెల్లవారుజామునే నిద్రలేచి స్నానాదికాలు పూర్తి చేసుకుని శుభ్రమైన దుస్తులు ధరించాలి. ఇంట్లో ఈశాన్య లేదా తూర్పు దిశలో చెక్క పీటను ఏర్పాటు చేసి, దానిపై ఎరుపు లేదా పసుపు రంగు వస్త్రాన్ని పరచాలి. అక్షతలతో అష్టదళ కమలాన్ని రూపొందించి దానిపై వినాయకుడి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించాలి.
పూజ సమయంలో తూర్పు లేదా ఉత్తర దిశ వైపు ముఖంగా కూర్చోవడం సంప్రదాయంగా భావిస్తారు. అనంతరం చేతిలో నీరు, అక్షతలు, పుష్పాలు తీసుకుని వ్రత సంకల్పం చేసుకోవాలి. “ఓం గం గణపతయే నమః” మంత్రాన్ని జపిస్తూ స్వామివారిని ఆహ్వానించాలి.
తర్వాత విగ్రహానికి ప్రతీకాత్మకంగా నీరు, పంచామృతాలతో అభిషేకం చేసి రోలి, చందనం, అక్షతలు, జంద్యం, ఎరుపు రంగు వస్త్రం, పుష్పాలను సమర్పించాలి. గణపతికి ఎంతో ప్రీతిపాత్రమైన **21 జతల గరిక (దూర్వా)**ను సమర్పించడం పూజలో ముఖ్యమైన భాగంగా భావిస్తారు. గరికను స్వామివారి పాదాల వద్ద కాకుండా శిరస్సుపై ఉంచే సంప్రదాయం ఉంది.
అనంతరం 21 మోదకాలు లేదా లడ్డూలతో పాటు వివిధ రకాల పండ్లను నైవేద్యంగా సమర్పించాలి. ధూపదీపాలు వెలిగించి, గణపతికి హారతి ఇచ్చి భక్తిశ్రద్ధలతో ప్రార్థించాలి. పూజలో తెలిసీ తెలియక జరిగిన తప్పులను క్షమించాలని స్వామివారిని వేడుకోవాలి.
ఇలా సెప్టెంబర్ 14న ప్రారంభమయ్యే గణేశోత్సవాలు భక్తుల సందడి, పూజలు, భజనలు, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలతో పది రోజుల పాటు కొనసాగుతాయి. సెప్టెంబర్ 25, 2026 శుక్రవారం అనంత చతుర్దశి సందర్భంగా గణపతి నిమజ్జనం నిర్వహించడంతో ఈ మహోత్సవాలకు ముగింపు పలుకుతారు.
భక్తులు తమ ప్రాంతీయ పంచాంగం, స్థానిక పురోహితుల సూచనల ప్రకారం పూజా సమయాలను నిర్ధారించుకుని ఉత్సవాలను నిర్వహించడం మంచిది.
