డిజిటల్ చెల్లింపులు భారతీయుల రోజువారీ జీవితంలో భాగమైపోయాయి. టీ దుకాణం నుంచి షాపింగ్ మాల్ వరకు, కరెంట్ బిల్లు నుంచి ఆన్లైన్ షాపింగ్ వరకు చాలా మంది యూపీఐ ద్వారానే చెల్లింపులు చేస్తున్నారు. ఇప్పటివరకు వినియోగదారులకు యూపీఐ చెల్లింపులు ఉచితంగా కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో.. అక్టోబర్ 15, 2026 నుంచి అమల్లోకి రానున్న కొత్త **మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (MDR)** నిబంధనపై చర్చ మొదలైంది.అయితే కొత్త నిబంధనను పూర్తిగా అర్థం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. **₹2,000కు పైబడిన ఎంపిక చేసిన Person-to-Merchant (P2M) యూపీఐ లావాదేవీలపై 0.4 శాతం MDR వర్తిస్తుంది. ఈ ఛార్జీని వినియోగదారులు నేరుగా చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు. వ్యాపారులే ఈ ఛార్జీని భరించాల్సి ఉంటుంది.**
₹2,000 దాటితే ఏం జరుగుతుంది?
కొత్త విధానం ప్రకారం.. ఒక వ్యక్తి వ్యాపారికి యూపీఐ ద్వారా ₹2,000కు మించి చెల్లించినప్పుడు, అర్హత ఉన్న లావాదేవీలకు 0.4 శాతం MDR విధిస్తారు. ఉదాహరణకు ₹10,000 చెల్లింపుపై 0.4 శాతం అంటే ₹40 MDR అవుతుంది. అయితే ఒక్కో లావాదేవీకి గరిష్ఠంగా **₹300**కే MDR పరిమితం చేశారు. ₹75,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ లావాదేవీలకు కూడా గరిష్ఠ ఛార్జీ ₹300గానే ఉంటుంది.
ఇక **Person-to-Person (P2P)** లావాదేవీలకు ఈ ఛార్జీ వర్తించదు. అంటే స్నేహితుడికి, కుటుంబ సభ్యుడికి లేదా మరో వ్యక్తికి యూపీఐ ద్వారా ఎంత మొత్తం పంపినా ఈ MDR వర్తించదు. అలాగే ₹2,000 వరకు జరిగే సాధారణ P2M చెల్లింపులు కూడా MDR పరిధిలోకి రావు.
చిన్న వ్యాపారులకు మినహాయింపు
కొత్త నిబంధనల్లో చిన్న వ్యాపారులకు కూడా మినహాయింపు ఉంది. యూపీఐ QR ద్వారా నెలకు **₹1 లక్ష వరకు** చెల్లింపులు స్వీకరించే అర్హత కలిగిన చిన్న వ్యాపారులకు MDR వర్తించదని వెల్లడించారు. దీంతో చిన్న దుకాణాలు, చిరు వ్యాపారులపై కొత్త ఛార్జీ ప్రభావాన్ని పరిమితం చేసేలా వ్యవస్థను రూపొందించారు.
వినియోగదారులు చార్జీ చెల్లించాలా?
ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న అధికారిక వివరణ ప్రకారం.. **వినియోగదారుల నుంచి నేరుగా UPI ట్రాన్సాక్షన్ ఫీజు వసూలు చేయరు.** MDRను వ్యాపారులే చెల్లించాలి. అంతేకాకుండా బ్యాంకులు, చెల్లింపు వ్యవస్థలు ఈ ఛార్జీని వినియోగదారులపై బదిలీ చేయకుండా చూడాలని ఆదేశాలు ఉన్నాయి. కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ కూడా ఈ ఛార్జీ వ్యాపారులపైనే ఉంటుందని స్పష్టం చేశారు.
అయితే వ్యాపారులకు అదనపు వ్యయం ఏర్పడటంతో భవిష్యత్తులో ధరలు లేదా ఇతర వ్యాపార ఛార్జీలపై దాని ప్రభావం ఉంటుందా అనే చర్చ మాత్రం కొనసాగుతోంది. ప్రస్తుతం ఉన్న నిబంధనల ప్రకారం MDRను నేరుగా కస్టమర్ నుంచి వసూలు చేయడం అనుమతించబడదు.
కొన్ని రంగాలకు ప్రత్యేక MDR
అన్ని ₹2,000కు పైబడిన UPI చెల్లింపులకు ఒకే విధానం ఉండదు. రైల్వే టికెట్లు, ఇంధనం, టెలికాం, బీమా, యుటిలిటీ బిల్లులు, పన్ను చెల్లింపులు వంటి కొన్ని ప్రత్యేక విభాగాలకు సాధారణ 0.4 శాతం బదులుగా **ఫ్లాట్ ₹5 MDR** విధించే ప్రత్యేక కేటగిరీలు ఉన్నాయి. ఈ ఛార్జీ కూడా వినియోగదారులపై నేరుగా వేయకూడదని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.
UPIలో పెద్ద మార్పు ఎందుకు?
2020 నుంచి యూపీఐని విస్తృతంగా ఉచిత డిజిటల్ చెల్లింపు వ్యవస్థగా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఇప్పుడు డిజిటల్ పేమెంట్ వ్యవస్థ నిర్వహణ, సైబర్ సెక్యూరిటీ, బ్యాంకులు, పేమెంట్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్ల వంటి మౌలిక సదుపాయాల ఖర్చులను దృష్టిలో పెట్టుకుని కొత్త MDR వ్యవస్థను తీసుకొచ్చినట్లు వివరించారు.అందువల్ల అక్టోబర్ 15 నుంచి యూపీఐ వాడుతున్న ప్రతి ఒక్కరూ చార్జీ చెల్లించాల్సి వస్తుందనే ప్రచారం సరైనది కాదు. **వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి జరిగే UPI బదిలీలు, ₹2,000 వరకు ఉండే P2M చెల్లింపులు ఉచితంగానే కొనసాగుతాయి.** ₹2,000కు పైబడిన ఎంపిక చేసిన వ్యాపార లావాదేవీలపై మాత్రమే MDR వర్తిస్తుంది. కొత్త నిబంధనలు అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాత వ్యాపారులు, డిజిటల్ పేమెంట్ సంస్థలపై దాని వాస్తవ ప్రభావం ఎలా ఉంటుందో చూడాల్సి ఉంది.
