India Poverty Decline: ప్రపంచవ్యాప్తంగా పేదరిక నిర్మూలన దిశగా భారత్ సాధిస్తున్న ప్రగతిపై అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ప్రశంసలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ప్రపంచ బ్యాంకు విడుదల చేసిన అక్టోబర్ 2026 నివేదిక ప్రకారం.. 2011 నుంచి 2023 మధ్య కాలంలో దేశంలో తీవ్ర పేదరికం ఊహించని స్థాయిలో పడిపోయింది. రోజుకు 3 డాలర్ల కంటే తక్కువ ఆదాయంతో జీవించే వారి శాతం 27.1 నుంచి ఏకంగా 2.6 శాతానికి క్షీణించగా, 4.20 డాలర్ల అంతర్జాతీయ దారిద్ర్య ప్రమాణం ప్రకారం చూస్తే పేదరికం(India Poverty Decline) 57.7 శాతం నుంచి 16.1 శాతానికి తగ్గి దాదాపు 49.6 కోట్ల మంది దారిద్ర్య రేఖ నుంచి బయటపడ్డారు.
ఉపాధి అవకాశాలు, సంక్షేమ పథకాలు.. పేదరిక నిర్మూలనకు ప్రధాన కారణాలు:
ప్రజల వినియోగ వ్యయం పెరుగుదల, విస్తరించిన ఉపాధి అవకాశాలు, ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాలు ఈ ఘన విజయానికి ప్రధాన కారణాలని ప్రపంచ బ్యాంకు విశ్లేషించింది. ముఖ్యంగా 2017-2023 మధ్య గ్రామీణ మహిళలు వేతనంతో కూడిన పనుల్లోకి రావడంతో ఉపాధి పొందిన వారి సంఖ్య 13.4 కోట్లకు పెరిగింది. వీటితో పాటు పీఎం గరీబ్ కల్యాణ్ అన్న యోజన, పీఎం ఆవాస్ యోజన, పీఎం కిసాన్, ప్రత్యక్ష నగదు బదిలీ వంటి పథకాలు పేద కుటుంబాలకు బలమైన ఆర్థిక రక్షణ కల్పించాయి.
చారిత్రక ప్రగతి, రాజకీయ విమర్శలు.. గణాంకాలపై విపక్షాల అభ్యంతరం:
గతంలోనూ భారత్‌లో పేదరికం క్రమంగా తగ్గుతూ వచ్చింది. టెండూల్కర్ ప్రమాణం ప్రకారం 2004-05లో 37.2 శాతంగా ఉన్న పేదరికం 2011-12 నాటికి 21.9 శాతానికి పడిపోయింది. ఉపాధి హామీ పథకం, ఆహార భద్రత చట్టం వంటివి ఇందుకు తోడ్పడ్డాయి. అయితే ప్రపంచ బ్యాంకు, నీతి ఆయోగ్ లెక్కలను కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రశ్నిస్తోంది. రోజుకు 3 డాలర్ల ప్రమాణం జీవన గౌరవానికి సరిపోదని, సర్వే విధానాల మార్పు వల్ల పాత వివరాలతో సరిపోల్చడం కష్టమని ప్రతిపక్షాలు విమర్శిస్తున్నాయి.
ఇంకా మిగిలి ఉన్న సవాళ్లు.. జీవన ప్రమాణాల మెరుగుదలపై దృష్టి:
ప్రపంచ బ్యాంకు గణాంకాలు దేశంలో పేదరికం పడిపోయిన తీరును స్పష్టంగా సూచిస్తున్నప్పటికీ, ఆర్థిక వ్యవస్థలో కొన్ని కీలకమైన సవాళ్లు ఇంకా వేధిస్తూనే ఉన్నాయి. నిరుద్యోగిత, ఉపాధి నాణ్యత, యువతకు తగిన అవకాశాలు, ప్రాంతీయ వ్యత్యాసాల వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వం మరింత దృష్టి సారించాల్సిన అవసరం ఉంది. కేవలం అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలనే కాకుండా ప్రజల వాస్తవ జీవన ప్రమాణాలను సమగ్రంగా పరిశీలించినప్పుడే అభివృద్ధి ఫలితాలు పూర్తిస్థాయిలో లెక్కింపులోకి వస్తాయి.
