భారతీయ రైల్వేలు అనగానే వందే భారత్‌, రాజధాని వంటి వేగవంతమైన రైళ్లు గుర్తుకొస్తాయి. అయితే మన దేశంలో వేగం కంటే ప్రకృతి అందాలకు ప్రాధాన్యమిచ్చే ఓ ప్రత్యేక రైలు కూడా ఉంది. కొండలు, దట్టమైన అడవులు, పచ్చని తేయాకు తోటలు, సొరంగాలు, వంతెనల మధ్య నెమ్మదిగా సాగిపోయే ఈ రైలు ప్రయాణం పర్యాటకులకు మధురమైన అనుభూతిని అందిస్తుంది. అదే తమిళనాడులోని నీలగిరి మౌంటైన్ రైల్వే, పర్యాటకుల ముద్దుపేరు ‘ఊటీ టాయ్ ట్రైన్’.
46 కిలోమీటర్ల ప్రయాణం.. ప్రకృతి అందాల విందు
తమిళనాడులోని మేట్టుపాళయం నుంచి ఊటీగా ప్రసిద్ధి చెందిన ఉదగమండలం వరకు నీలగిరి మౌంటైన్ రైల్వే నడుస్తుంది. సుమారు 46 కిలోమీటర్ల దూరం ప్రయాణించే ఈ రైలు మార్గం కొండ ప్రాంతాల గుండా సాగుతుంది. మార్గమధ్యంలో పచ్చని అడవులు, తేయాకు తోటలు, లోయలు, సొరంగాలు, వంతెనలు పర్యాటకులను ఆకట్టుకుంటాయి.
ఈ రైలు ప్రయాణం సాధారణ ప్రయాణంలా కాకుండా ప్రకృతిని దగ్గరగా ఆస్వాదించే అవకాశం కల్పిస్తుంది. కిటికీ పక్కన కూర్చొని కొండల అందాలను చూస్తూ వెళ్లడం, పచ్చని లోయల మధ్య రైలు సాగిపోయే దృశ్యాలను ఆస్వాదించడం పర్యాటకులకు ప్రత్యేక అనుభూతిని ఇస్తాయి.
ఎందుకంత నెమ్మదిగా ప్రయాణిస్తుంది?
నీలగిరి మౌంటైన్ రైల్వే వేగం తక్కువగా ఉండటానికి ప్రధాన కారణం కొండ ప్రాంతాల్లోని నిటారైన వాలులు, పదునైన మలుపులు, క్లిష్టమైన భౌగోళిక పరిస్థితులు. భద్రతకు ప్రాధాన్యమిస్తూ ఈ రైలు నెమ్మదిగా ప్రయాణిస్తుంది.
మేట్టుపాళయం నుంచి కూనూరు వైపు వెళ్లే నిటారైన కొండ మార్గంలో రైలు సురక్షితంగా ఎక్కేందుకు ప్రత్యేకమైన రాక్‌ అండ్‌ పినియన్‌ వ్యవస్థ ఉపయోగిస్తారు. పట్టాల మధ్య అమర్చిన దంతాల ర్యాక్‌తో ఇంజిన్‌లోని ప్రత్యేక గేర్ అనుసంధానమై, రైలు వాలుపై జారిపోకుండా ముందుకు కదలడానికి సహాయపడుతుంది. ఈ ప్రత్యేక సాంకేతికతే నీలగిరి రైల్వేకు చారిత్రక, ఇంజినీరింగ్ ప్రాధాన్యాన్ని తీసుకొచ్చింది.
యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ గుర్తింపు
నీలగిరి మౌంటైన్ రైల్వే నిర్మాణం 19వ శతాబ్దంలో ప్రారంభమైంది. 1908లో ఈ మార్గం పూర్తిస్థాయిలో అందుబాటులోకి వచ్చింది. కొండ ప్రాంతాల్లో రైల్వే నిర్మాణానికి ఉపయోగించిన ప్రత్యేక ఇంజినీరింగ్ నైపుణ్యం, చారిత్రక ప్రాధాన్యం కారణంగా దీనికి అంతర్జాతీయ గుర్తింపు లభించింది.
యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాలోని ‘మౌంటెన్ రైల్వేస్ ఆఫ్ ఇండియా’లో నీలగిరి మౌంటైన్ రైల్వే కూడా భాగంగా ఉంది. ఈ జాబితాలో డార్జిలింగ్ హిమాలయన్ రైల్వే, నీలగిరి మౌంటైన్ రైల్వే, కల్కా–సిమ్లా రైల్వే ఉన్నాయి.
‘చయ్య చయ్య’ పాటతో మరింత గుర్తింపు
సినిమా అభిమానులకు కూడా ఈ రైల్వే మార్గం సుపరిచితమే. షారుఖ్ ఖాన్ నటించిన దిల్ సే చిత్రంలోని ప్రసిద్ధ పాట ‘చయ్య చయ్య’ రైలు ప్రయాణంతో అనుబంధం కలిగి ఉంది. ఈ పాట కారణంగా రైలు ప్రయాణంపై దేశవ్యాప్తంగా మరింత ఆసక్తి పెరిగింది.
వేగంగా గమ్యస్థానానికి చేరుకోవడమే లక్ష్యంగా కాకుండా ప్రయాణంలోని ప్రతి క్షణాన్ని ఆస్వాదించాలనుకునేవారికి నీలగిరి మౌంటైన్ రైల్వే మంచి ఎంపిక. ఊటీ పర్యటనకు వెళ్లేవారు ఈ చారిత్రక రైలులో ప్రయాణించాలనుకుంటే రైల్వే టికెట్ల లభ్యత, ప్రయాణ సమయాలను ముందుగానే పరిశీలించుకోవడం మంచిది.
