ఎన్. శంకర్ విజన్.. వెంకటేష్ నటన.. 26 ఏళ్ల ‘జయం మనదేరా’

కొన్ని సినిమాలు హిట్ అవుతాయి.. కొన్ని సినిమాలు జ్ఞాపకాలుగా మిగిలిపోతాయి.. మరికొన్ని సినిమాలు ఒక తరం సినీ ప్రయాణంలో భాగమైపోతాయి. ‘జయం మనదేరా’ అలాంటి సినిమా.

2000 అక్టోబర్ 7.. విజయదశమి పండుగ వాతావరణంలో తెలుగు ప్రేక్షకుల ముందుకు వచ్చిన ‘జయం మనదేరా’ నేటితో 26 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకుంది. విక్టరీ వెంకటేష్ హీరోగా, సౌందర్య కథానాయికగా, ఎన్. శంకర్ దర్శకత్వంలో, డి. సురేష్ బాబు నిర్మాణంలో రూపొందిన ఈ చిత్రం అప్పటి కమర్షియల్ సినిమాల స్థాయిని మరో మెట్టు పైకి తీసుకెళ్లిన ప్రయత్నంగా నిలిచింది. యాక్షన్, ప్రేమ, కుటుంబ భావోద్వేగం, ప్రతీకారం, సామాజిక నేపథ్యం, పాటలు, కామెడీ.. ఇలా ఒక స్టార్ హీరో సినిమాకు కావాల్సిన అన్ని అంశాలను ఒకే కథలో మిళితం చేసిన తీరు ఈ సినిమాకు ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకొచ్చింది. 2000లో విడుదలైన ఈ చిత్రం 114 ప్రింట్లతో 149 కేంద్రాల్లో ప్రేక్షకుల ముందుకు వచ్చింది.

కథలో హీరోయిజం మాత్రమే కాదు.. ఒక భావోద్వేగ ప్రయాణం

‘జయం మనదేరా’ కథను ఒక సాధారణ ప్రతీకార కథగా చూస్తే సినిమాలోని అసలు లోతు కనిపించదు. యూరప్‌లో సరదాగా జీవించే అభిరామ్‌గా ప్రారంభమయ్యే వెంకటేష్ పాత్ర.. క్రమంగా తన గతాన్ని తెలుసుకునే ప్రయాణంలోకి వెళ్తుంది. ప్రేమకథగా మొదలైన కథ ఒక్కసారిగా ఒక కుటుంబ చరిత్రగా, ఆ తర్వాత అణగారిన ప్రజల కోసం పోరాడిన మహాదేవ నాయుడు వారసత్వంగా, చివరకు అన్యాయంపై తిరుగుబాటుగా మారుతుంది. కథలోని ఈ పరివర్తన ప్రేక్షకుడికి హీరోను కేవలం ‘హీరో’గా కాకుండా.. ఒక బాధ్యతను మోసే వ్యక్తిగా పరిచయం చేస్తుంది. అందుకే క్లైమాక్స్‌కు చేరుకునే కొద్దీ ‘జయం మనదేరా’ అనేది కేవలం సినిమా టైటిల్ కాకుండా కథలోని భావోద్వేగానికి ప్రతీకగా మారుతుంది.

ఒకే హీరో.. భిన్నమైన భావోద్వేగాలు.. వెంకటేష్ అసలు బలం

ఈ సినిమాలో వెంకటేష్ పోషించిన పాత్రే ప్రధాన ఆకర్షణల్లో ఒకటి. మహాదేవ నాయుడు, రుద్రమ నాయుడు/అభిరామ్ పాత్రల్లో ఆయన చూపించిన వైవిధ్యం సినిమా స్థాయిని పెంచింది. అభిరామ్‌గా చలాకీతనం, ప్రేమలోని అమాయకత్వం కనిపిస్తే.. గతాన్ని తెలుసుకున్న తర్వాత అదే పాత్రలో బాధ, కోపం, బాధ్యత, ఆత్మవిశ్వాసం, పోరాట స్ఫూర్తి కనిపిస్తాయి. ముఖ్యంగా పాత్రలోని మార్పును కేవలం మాటలతో కాకుండా కళ్లలో, బాడీ లాంగ్వేజ్‌లో, డైలాగ్ డెలివరీలో చూపించడం వెంకటేష్ నటనలోని ప్రత్యేకత. అందుకే ఈ సినిమా ఆయన కెరీర్‌లో మరో విజయంగా మాత్రమే కాకుండా.. నటుడిగా ఆయనకు గుర్తింపు తెచ్చిన చిత్రంగా నిలిచింది. ఈ సినిమాకు వెంకటేష్‌కు ఫిల్మ్‌ఫేర్ ఉత్తమ నటుడు అవార్డు లభించింది.

ఎన్. శంకర్ దర్శకత్వం.. కథను కమర్షియల్ స్కేల్‌లో చెప్పిన తీరు

‘జయం మనదేరా’ను ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టిన ప్రధాన అంశాల్లో ఎన్. శంకర్ దర్శకత్వం ఒకటి. కథలోని సీరియస్ అంశాలను ప్రేక్షకులకు భారంగా అనిపించకుండా కమర్షియల్ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్‌తో మేళవించడం దర్శకుడి ఆలోచనా విధానాన్ని చూపిస్తుంది. మొదటి భాగంలో యూరప్ నేపథ్యం, ప్రేమ, సరదా సన్నివేశాలతో ప్రేక్షకుడిని కథలోకి తీసుకెళ్లి.. క్రమంగా అసలు కథను విప్పుతూ సెకండాఫ్‌లో భావోద్వేగం, యాక్షన్, ప్రతీకారాన్ని ముందుకు తీసుకురావడం స్క్రీన్‌ప్లేలో కీలకమైన అంశం. ముఖ్యంగా హీరో గతాన్ని ప్రేక్షకుడికి ఒకేసారి చెప్పకుండా.. కథ ముందుకు సాగుతున్న కొద్దీ వెల్లడించడం ఆసక్తిని కొనసాగించింది. ఎన్. శంకర్ కథ, దర్శకత్వం అందించగా, పరుచూరి బ్రదర్స్ సంభాషణలు ఈ సినిమాకు మరింత బలం చేకూర్చాయి.

వెంకటేష్–సౌందర్య.. తెరపై మరోసారి ఆ మధురమైన జంట

వెంకటేష్–సౌందర్య జోడీకి అప్పటికే ప్రేక్షకుల్లో ప్రత్యేకమైన ఆదరణ ఉంది. ‘జయం మనదేరా’లో ఆ జంట మరోసారి తెరపై కనిపించడం అభిమానులకు ప్రత్యేకమైన ఆకర్షణగా మారింది. ఉమగా సౌందర్య తన సహజమైన నటనతో కథానాయిక పాత్రకు అందం, భావోద్వేగం తీసుకొచ్చారు. ముఖ్యంగా ప్రేమకథలో ఆమె పాత్ర కేవలం హీరోను అనుసరించే పాత్రగా కాకుండా కథలోని కీలక మలుపులకు కారణమయ్యే పాత్రగా కనిపిస్తుంది. వెంకటేష్‌తో ఆమె కెమిస్ట్రీ పాటల్లోనే కాకుండా భావోద్వేగ సన్నివేశాల్లో కూడా బాగా పనిచేసింది. అందుకే 26 ఏళ్ల తర్వాత కూడా వెంకటేష్–సౌందర్య కాంబినేషన్ గురించి మాట్లాడినప్పుడు ‘జయం మనదేరా’ తప్పకుండా గుర్తొస్తుంది.

వందేమాతరం శ్రీనివాస్ సంగీతం.. పాటలకే కాదు, సినిమాకే ఊపిరి

ఒక సినిమా జ్ఞాపకాల్లో నిలవాలంటే కథతో పాటు సంగీతం కూడా ముఖ్యమే. ‘జయం మనదేరా’ విషయంలో వందేమాతరం శ్రీనివాస్ అందించిన సంగీతం ఆ జ్ఞాపకాన్ని మరింత బలపరిచింది. ‘మెరిసేటి జాబిలి’, ‘హ్యాపీగా జాలీగా’, ‘హిందుస్తాన్‌లో’, ‘పెళ్లికి బాజా’, ‘ఓ చూపుకే’, ‘చిన్ని చిన్ని’, ‘డోంట్ మిస్’ వంటి పాటలు ఆల్బమ్‌కు ప్రత్యేకతను తీసుకొచ్చాయి. ‘మెరిసేటి జాబిలి’లో కుమార్ సాను, స్వర్ణలత గాత్రం ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలిచింది. ఈ సినిమాలో సంగీతానికి మరో విశేషం కూడా ఉంది—కుమార్ సాను, జస్పిందర్ నరులా తెలుగు చిత్రంలో పాటలు పాడటం అప్పట్లో ఆసక్తిని కలిగించింది. పాటల ఎంపిక, గాయకుల వైవిధ్యం, లొకేషన్లలో చిత్రీకరణ.. ఇవన్నీ కలిసి సినిమా సంగీతానికి ప్రత్యేక గుర్తింపు తీసుకొచ్చాయి.

విజువల్ గ్రాండియర్.. 2000లోనే విదేశీ లొకేషన్లకు పెద్దపీట

నేటి డిజిటల్ యుగంలో విదేశీ లొకేషన్లు, భారీ విజువల్స్ సాధారణంగా కనిపించవచ్చు. కానీ 2000లో తెలుగు సినిమాలో ఇలాంటి స్కేల్‌తో కథను తెరకెక్కించడం అంత సులభమైన విషయం కాదు. ‘జయం మనదేరా’ చిత్రీకరణలో యూరప్‌లో సుమారు 25 రోజుల పాటు షూటింగ్ జరగడంతో పాటు, అమెరికాలో పాటలను చిత్రీకరించారు. అనంతపురంలోని వేదావతి నది, గోదావరి ప్రాంతాల్లోనూ కీలక సన్నివేశాలు తెరకెక్కించారు. విదేశీ లొకేషన్లను కేవలం పాటలకు అందమైన బ్యాక్‌డ్రాప్‌గా కాకుండా కథలోని ప్రారంభ ప్రపంచాన్ని నిర్మించడానికి ఉపయోగించడం సినిమాకు ప్రత్యేకమైన విజువల్ ఐడెంటిటీ ఇచ్చింది. ఈ విభిన్నమైన లొకేషన్ల నుంచి కథ చివరికి గ్రామీణ సామాజిక నేపథ్యానికి మారడం కూడా సినిమాలోని ప్రపంచాన్ని విస్తరించింది.

జయప్రకాశ్ రెడ్డి నుంచి బ్రహ్మానందం వరకు.. ప్రతి పాత్రకు ప్రత్యేక స్థానం

‘జయం మనదేరా’లో హీరో చుట్టూనే ప్రపంచం తిరిగినా.. ఆ ప్రపంచాన్ని బలంగా నిలబెట్టింది సహాయ నటీనటులే. జయప్రకాశ్ రెడ్డి ప్రతినాయకుడిగా చూపించిన తీవ్రత హీరో పాత్రకు మరింత ఎలివేషన్ ఇచ్చింది. ఆయన నటనకు నంది అవార్డుల్లో ఉత్తమ విలన్ అవార్డు లభించింది. ఝాన్సీకి ఉత్తమ సహాయ నటిగా నంది అవార్డు దక్కింది. బ్రహ్మానందం, అలీ, తనికెళ్ల భరణి, ఎం.ఎస్. నారాయణ, ఎల్.బి. శ్రీరామ్ వంటి నటీనటులు తమదైన శైలిలో సినిమాకు వినోదాన్ని, వైవిధ్యాన్ని అందించారు. ఈ చిత్రానికి వచ్చిన అవార్డులు కూడా ఇది కేవలం కమర్షియల్ విజయంతో ఆగిపోలేదని చూపించాయి.

26 ఏళ్ల తర్వాత కూడా ఎందుకు గుర్తుండిపోయింది?

‘జయం మనదేరా’ను 26 ఏళ్ల తర్వాత గుర్తు చేసుకోవడానికి కారణం కేవలం వెంకటేష్ స్టార్‌డమ్ కాదు. ఒక సినిమా తన కాలానికి తగ్గట్టుగా ఉండటమే కాకుండా.. ఆ కాలాన్ని దాటి ప్రేక్షకుల జ్ఞాపకాల్లో నిలవడానికి కావాల్సిన ఎన్నో అంశాలు ఇందులో ఉన్నాయి. హీరో పాత్రలోని మార్పు, కథలోని భావోద్వేగం, సౌందర్యతో ప్రేమకథ, విలన్‌తో సంఘర్షణ, వందేమాతరం శ్రీనివాస్ సంగీతం, విదేశీ లొకేషన్లు, ఎన్. శంకర్ కమర్షియల్ ట్రీట్‌మెంట్, పరుచూరి బ్రదర్స్ సంభాషణలు.. ఇవన్నీ కలిసి సినిమాకు ప్రత్యేకమైన గుర్తింపును ఇచ్చాయి. ముఖ్యంగా 2000లో వచ్చిన ఈ చిత్రం అప్పటి ప్రేక్షకుల అభిరుచిని దృష్టిలో పెట్టుకుని రూపొందినా.. నేటి తరానికి కూడా చెప్పుకోదగ్గ అనేక సినీ అంశాలను అందిస్తుంది. అందుకే 26 సంవత్సరాల తర్వాత కూడా ‘జయం మనదేరా’ పేరు వినగానే ఒక తరం ప్రేక్షకులకు తమ థియేటర్ జ్ఞాపకాలు, పాటలు, వెంకీ స్క్రీన్ ప్రెజెన్స్, ఆ యాక్షన్ సన్నివేశాలు గుర్తుకొస్తాయి.

ఒక దర్శకుడి ఆలోచన.. ఒక హీరో నటన.. ఒక సినిమా చిరస్థాయిగా

ఒక మంచి సినిమాకు ఒకే కారణం ఉండదు. కథ ఒక బలం అయితే.. దాన్ని తెరపై చూపించే దర్శకుడి దృష్టి మరో బలం. నటుడు ఆ పాత్రకు ప్రాణం పోస్తే.. సంగీతం ఆ అనుభూతిని ప్రేక్షకుడి మనసులో నిలబెడుతుంది. ‘జయం మనదేరా’ విషయంలో ఈ నాలుగు అంశాలు ఒకే దారిలో కలిశాయి. ఎన్. శంకర్ ఆలోచనతో పుట్టిన కథకు వెంకటేష్ తన నటనతో ప్రాణం పోశారు. సౌందర్య తన సహజమైన నటనతో ప్రేమకథకు అందం తీసుకొచ్చారు. వందేమాతరం శ్రీనివాస్ సంగీతం సినిమాకు మరో గుర్తింపును ఇచ్చింది. సాంకేతిక బృందం, రచయితలు, నటీనటుల సమష్టి కృషి సినిమాను ప్రేక్షకుల ముందుకు తీసుకెళ్లింది. అందుకే ‘జయం మనదేరా’ 26 ఏళ్ల తర్వాత కూడా ఒక సినిమాగా మాత్రమే కాకుండా.. తెలుగు సినిమా చరిత్రలో ఒక ప్రత్యేకమైన జ్ఞాపకంగా నిలిచింది.

2000 అక్టోబర్ 7న మొదలైన ఆ ‘జయం మనదేరా ’ ప్రయాణం.. 2026 అక్టోబర్ 7న 26 ఏళ్ల మైలురాయిని చేరుకుంది. కాలం మారినా.. కథలు మారినా.. ప్రేక్షకుల జ్ఞాపకాల్లో కొన్ని సినిమాలకు మాత్రం వయసు ఉండదు. ‘జయం మనదేరా’ అలాంటి సినిమానే. వెంకటేష్ అభిమానులకు, తెలుగు సినిమా ప్రేమికులకు ఈ సినిమా ఒక మధురమైన జ్ఞాపకం మాత్రమే కాదు.. ఒక తరం కమర్షియల్ సినిమాకు ప్రతీక.జయం మనదేరా’కు 26 ఏళ్లు పూర్తయిన సందర్భంగా.. ఈ చిరస్మరణీయ చిత్రాన్ని అందించిన దర్శకుడు ఎన్.శంకర్ కి హృదయపూర్వక అభినందనలు.